دریافت فایل

دانلود كتب و نرم افزار دارويي

منوی اصلی

بخش های اصلی سایت

دسته بندی ها

لیست موضوعات سایت

مطالب پربازدید

لیست مطالب براساس بازدید

لینک همکاران

ثبت لینک سایت شما

اطلاعات آماری

آمار بازدیدها ، آنلاین ها و ...

  • افراد آنلاین : 8
  • ورودی گوگل امروز : 6
  • تعداد کل مطالب : 2295
  • تبادل لینک با : 116 سایت
  • بازدید امروز : 92
  • بازدید دیروز : 432
  • بازدید این هفته : 898
  • بازدید این ماه : 10421
  • بازدید کل : 323966
  • تعداد نظرات : 567
  • ارسال روزانه : 0.15
  • نظرات روزانه : 0.04

سینوزیت به عنوان یکی از شایع‌ترین بیماری‌های جوامع بشری هر ساله شمار زیادی کودک و بزرگسال را به مراکز درمانی می‌کشاند و هزینه‌های زیادی صرف تشخیص و درمان آن می‌شود. در این نوشتار سعی بر این است که در مورد این بیماری اطلاعاتی به زبان ساده در اختیار خوانندگان قرار گیرد.

• سینوس چیست؟
سینوس حفره خالی حاوی هوا در ضخامت استخوانهای سر و صورت است که با منفذی ظریف به داخل بینی راه پیدا می‌کند. سطح داخل آن از لایه نازکی به نام مخاط مفروش شده است. افراد بالغ، چهار جفت سینوس دارند که شامل
- یک جفت سینوس فکی که در ضخامت استخوانهای فک بالا قرار دارد. سینوس‌هایی که از همه بیش‌تر مورد توجه است
- یک جفت از سینوس‌ها در ضخامت استخوانهای پیشانی جای دارد.
- یک جفت از سینوس‌ها در ضخامت استخوانهای نزدیک گوشه داخلی چشم واقع شده است که سینوس‌های اتموئید نام دارد.
- یک جفت از سینوس‌ها نیز در ضخامت استخوان کف جمجمه قرار گرفته است که سینوس‌های اسفنوئید نامیده می‌شود.
غشای مخاطی پوشاننده سینوس‌ها و بینی روزانه بیش از نیم لیتر مایع ترشح می‌کند. این مایع موجب مرطوب شدن سطح مجاری تنفسی می‌شود و همچنین هوای تنفسی را از ذرات ریز و میکروب‌ها تصفیه می‌کند. متعادل کردن حرارت، تامین رطوبت هوای تنفسی، سبک کردن استخوان‌های جمجمه، جلوگیری از انتقال ضربه‌ها به عناصر داخل جمجمه، مشارکت در رشد صورت، تاثیر در کیفیت تشدید صدا و افزایش منطقه حساسه بویایی از دیگر اعمالی است که به سینوس‌ها نسبت می‌دهند.

• سینوزیت یعنی چه؟
سینوزیت ورم و التهاب مخاط پوشاننده سینوس در اثر عوامل مختلف است. عوامل ایجاد کننده سینوزیت دو دسته‌اند:
الف) عواملی که موجب انسداد منافذ خروجی سینوس‌ها می‌شوند. بیشتر علل در این دسته قرار دارند.
ب) عواملی که در حرکت مواد ترشحی سینوس‌ها اختلال ایجاد می‌کنند.

• چه عواملی سبب بسته شدن منفذ سینوس می‌شود؟
- مهم‌ترین علت بسته شدن منفذ سینوس‌ها، سرما خوردگی و عفونت‌های ویروسی حاد است که همانا شایع‌ترین علت ایجاد‌کننده سینوزیت به شمار می‌آید. سینوزیت حاد کمتر از یک ماه طول می‌کشد.
- آلرژی یا حساسیت، به دلیل ایجاد تورم و انسداد مجرای سینوس، عامل مهم دیگر ابتلا به سینوزیت است.
- انحراف تیغه بینی، بزرگ شدن شاخک‌های بینی، پولیپ، لوزه سوم، وجود اجسام خارجی در بینی و در موارد نادر تومورهای خوش‌خیم و بدخیم داخل بینی، همگی ممکن است با مسدود کردن راه خروج ترشحات از سینوس، ایجاد سینوزیت کنند. سیگار کشیدن، عفونت‌های دندانی و ضربه به سر از عوامل دیگر سینوزیت می‌باشند. معمولا به دنبال هر سرما‌خوردگی، مخاط سینوس‌ها نیز دچار التهاب می‌شود که با بهبود سرماخوردگی، این التهاب از بین می‌رود ولی در موارد زیر به خاطر شک به سینوزیت باید به پزشک مراجعه نمود:
- علایم سرماخوردگی بیش از ۱۴-۱۰ روز طول بکشد یا به تدریج بدتر شود.
- با سردرد شدید همراه باشد.
- ورم صورت یا تغییرات چشمی ظاهر شود.
- درد صورت بیش از ۴-۲ روز باقی بماند که معمولا یک طرفه است.
- تب بالای ۳۸ درجه، بیش‌تر از ۳ روز ادامه یابد.
- ترشحات بینی پس از گذشت ۷-۵ روز از شروع سرما خوردگی، زرد یا سبز رنگ شود.
- ۱۴-۱۰ روز پس از برطرف شدن سایر علایم، سرفه همچنان باقی بماند؛ به ویژه اگر خلط‌دار باشد.
- گوش درد (به ویژه یک طرفه) بیش از یک روز باقی باشد.

• سینوزیت حاد و مزمن چه علایمی دارند؟
مهم‌ترین علامت سینوزیت حاد در افراد بزرگسال، درد سینوس است که بر حسب سینوس مبتلا، محل درد نیز می‌تواند متفاوت باشد. درد ممکن است در گونه، پیشانی یا اطراف و عمق چشم و نواحی پشت سر، بالای سر، شقیقه‌ها حس شود.
معمولا درد با احساس سنگینی و فشار همراه است و بیش‌تر در ساعات بیداری رخ می‌دهد. ممکن است این حالات با خم شدن بدتر شود. گاه بیمار احساس می‌کند گویی مایعی در سرش در حرکت است. ترشحات چرکی بینی که از سوراخ‌های بینی یا پشت گلو خارج می‌شود و گرفتگی بینی از دیگر علایم شایع است.
در برخی موارد کاهش حس بویایی و چشایی و احساس مزه بد در گلو همراه با ترشحات چرکی پشت گلو نیز وجود دارد. ممکن است فرو بردن ترشحات در کودکان به تهوع و استفراغ منجر شود. در برخی موارد کاهش اشتها، تنفس بدبو و سرفه نیز وجود دارد.
گاهی ترشحات غلیظ پشت گلو موجب بسته شدن شیپور استاش و احساس پُری و صدای تق تق در گوش شود. ممکن است همراه با این علایم، تب با شدت کم یا زیاد وجود داشته باشد.
در صورتی که علایم سینوزیت بیش از ۳ ماه ادامه یابد یا تغییرات غیر قابل برگشت ایجاد شده باشد، سینوزیت به شکل مزمن درآمده است. در سینوزیت مزمن شدت علایم کم‌تر است و معمولا درد یا تب وجود ندارد. از علایم سینوزیت مزمن، گرفتگی بینی و ترشحات مداوم از بینی و پشت گلو است. ممکن است کاهش حس چشایی و بویایی همراه با بوی بد دهان نیز وجود داشته باشد. سرفه‌های مزمن و تغییرات رفتاری در کودکان نیز گاهی از سینوزیت مزمن ناشی می‌شود.

• چه عواملی به سینوزیت‌های مکرر یا مزمن منجر می‌شود؟
در هر فردی ممکن است یک یا چند مورد از عوامل زمینه‌ساز زیر وجود داشته باشد.

الف) عفونت‌های مکرر ویروسی: در خردسالانی که در مهد کودک‌های شلوغ نگهداری می‌شوند، عفونت‌های مکرر موجب می‌شود که پیش از رهایی از یک سرماخوردگی، کودک گریبانگیر سرماخوردگی دیگر شود و مجالی برای بهبود ترشحات بینی در فواصل سرماخوردگی‌ها نباشد.

ب) آلرژی: حساسیت به عوامل مختلف، از جمله عوامل استنشاقی یا غذایی می‌تواند عامل زمینه ساز سینوزیت باشد.آلرژی بینی به دو شکل ظاهر می‌شود:

۱- آلرژی فصلی که در فصلی خاص مانند بهار یا تابستان آشکار شده و از گرده درختان، علف‌های هرز و چمن ناشی می‌شود.
۲- آلرژی دائمی، یعنی در تمام طول سال گرفتگی و ترشح بینی وجود دارد که گرد و خاک منزل و موجودات ریز همراه آن به نام “مایت” ، قارچ‌های معلق در هوا و مواد زاید حیوانات خانگی به عنوان عامل آن شناخته شده‌اند.
۳) دود سیگار و آلودگی هوا
۴) اختلالات سیستم دفاعی بدن
۵) برگشت مواد غذایی از معده به مری که موجب سوزش سر دل می‌شود؛ مشخص شده است که این عامل نیز زمینه سینوزیت را در کودکان فراهم می‌کند.
۶) اختلالات ساختمانی داخل بینی و تغییرات ساختاری منافذ سینوس‌ها که ممکن است مادر زادی یا اکتسابی باشد.
۷) بزرگی لوزه سوم در خردسالان
8) وجود اجسام خارجی در بینی: ترشح چرکی یک طرفه و بدبو از بینی خردسالان به احتمال زیاد دال بر وجود جسم خارجی در بینی است.
۹) ممکن است تومورهای بینی و سینوس با علایمی شبیه سینوزیت مزمن تظاهر نماید.
۱۰) گاهی عوامل قارچی با برانگیختن واکنش‌های ایمنی بدن زمینه ساز سینوزیت مزمن می‌شود.

• آیا سینوزیت همیشه با سردرد همراه است؟
خیر، در بسیاری از موارد سینوزیت مزمن، سردرد وجود ندارد و در بسیاری از سردردها نیز اثری از سینوزیت دیده نمی‌شود. معمولا افراد هر نوع سردردی را به سینوزیت نسبت می‌دهند و چون برای خوب شدن آنچه که به تصورشان سینوزیت است، آنتی بیوتیک‌های زیادی مصرف می‌کنند، نتیجه‌ای نمی‌گیرند. به طوری که در معاینه دقیق این دسته از بیماران مشخص شده است که سردرد آنها با سینوزیت هیچ ارتباطی ندارد.

• آیا وجود ترشحات پشت گلو نشانه سینوزیت است؟
خیر، در بیش‌تر افرادی که تنها مشکل شان ترشحات پشت گلو است، سینوزیت مطرح نیست. بنابراین بهتر است که بیماران در صورت مشاهده ترشحات پشت گلو، پیش از استفاده غیر ضروری از آنتی‌بیوتیک‌ها به پزشک مراجعه نمایند تا علت اصلی آن مشخص شود. بیشترین علت ترشح پشت گلو آلرژی می‌باشد.

• سینوزیت چگونه تشخیص داده می‌شود؟
- تشخیص سینوزیت حاد در بیش‌تر مواقع از روی علایم بیماری و با معاینه دقیق، بدون نیاز به عکسبرداری امکان‌پذیر است.
- در سینوزیت مزمن، معاینه دقیق داخل بینی تا حد زیادی به تشخیص کمک می‌کند. در صورتی که پزشک به سینوزیت مزمن مشکوک باشد، دو روش تشخیص کمکی، اطلاعات بیش‌تری را در اختیار قرار می‌دهند. یکی از آنها آندوسکوپی تشخیصی بینی و سینوس و دیگری سی‌تی‌اسکن است. البته سی‌تی‌اسکن باید زمانی انجام شود که عفونت بیمار مهار شده و بیمار در بهترین وضعیت از نظر درمان دارویی قرار داشته باشد.

• اقدامات حمایتی
۱- استفاده از بخور آب یا هوای مرطوب باعث بهبود جریان هوای بینی می‌شود و این امر به باز شدن بینی و کاهش پاسخ به عوامل تحریکی آنتی‌ژنی کمک می‌کند. همچنین خشکی بینی و غلیظ و چسبنده شدن ترشحات موکوسی را می‌کاهد.
۲- شستشوی بینی با آب و نمک نیز مانند یک ضد احتقان عمل کرده و به کاهش علایم کمک می‌کند.
۳- نقش عوامل و مکمل‌های تغذیه‌ای را نمی‌توان از نظر دور داشت. مصرف ویتامین‌های A، L گلوتاتیون (نوعی ویتامین) و سلنیوم اثر آنتی اکسیدانی داشته و در افرادی که بیماری التهابی مزمن دارند مفید است.
۴- تاثیر ورزش بر روی افزایش فعالیت اعصاب سمپاتیک مخاط سینوس و بینی شناخته شده است، به طوری که باعث اثر ضد احتقانی و افزایش جریان ترشحات بینی شده و از این لحاظ انجام آن در اقدامات حمایتی سینوزیت مفید است.

• پیشگیری
۱- بهترین راه، عدم تماس با افراد مبتلا به سرماخوردگی یا سایر عفونتهای ویروسی دستگاه تنفسی فوقانی است.در صورت تماس، بهتر است از ماسک استفاده شده و پس از تماس، دستها با آب و صابون شسته شوند.
۲- واکسیناسیون سالانه علیه باکتری شایع ایجاد کننده آن (هموفیلوس آنفلوآنزا)
۳- در صورت ابتلا به سرماخوردگی، گرفتگی یا احتقان بینی به سرعت درمان شود.
۴- عدم مصرف هر گونه دخانیات در محیط کار و منزل، چرا که دود باعث تحریک مخاط و التهاب در بینی و سینوس‌ها می‌شود.
۵- وجود رطوبت در هوا در جلوگیری از ابتلا به سینوزیت موثر است.
۶- در صورت ابتلا به سرماخوردگی، غرغره مکرر آب و نمک از پیشرفت بیماری به سوی سینوزیت جلوگیری می‌کند. گرد‌آوری : مریم فتحی زیر نظر دکتر فاطمه صرافها

منبع خبر :مرکز بهداشت و درمان دانشگاه تهران

اشتراک گذاری :

  • Print
  • Digg
  • Sphinn
  • del.icio.us
  • Facebook
  • Mixx
  • Google Bookmarks
  • Blogplay
  • Live
  • N4G
ارسال نظر
یک آواتار انتخاب کنید !

مشارکت علمی در سایت

روی تصویر کلیک کنید

فرصت های شغلی

کاریابی ابن سینا

نظرسنجی

لطفا حمایت کنید