مشکلات گوارشی بخصوص گاستریت یا التهاب معده | پايگاه دارويي

دریافت فایل

دانلود كتب و نرم افزار دارويي

منوی اصلی

بخش های اصلی سایت

دسته بندی ها

لیست موضوعات سایت

مطالب پربازدید

لیست مطالب براساس بازدید

اطلاعات دارویی فارسی - 22,617
دانلود(دریافت فایل) - 18,732
دانلود کتاب خواص گیاهان دارویی - 10,903
والپروات سدیم( Valproate Sodium ( Orlept - 7,908
قیمت دارو (اسفند ۹۰/۱۲/۰۸) - 7,636
aesculus - 6,562
آدرس اینترنتی شرکت های تولیدی ،وارداتی وپخش دارو - 5,644
Latest New Drug Applications - 4,852
موضوعات ومقالات علمی - 4,326
اطلاعات دارویی انگلیسی - 3,568

لینک همکاران

ثبت لینک سایت شما

اطلاعات آماری

آمار بازدیدها ، آنلاین ها و ...

افراد آنلاین : 6
ورودی گوگل امروز : 6
تعداد کل مطالب : 2295
تبادل لینک با : 116 سایت
بازدید امروز : 96
بازدید دیروز : 432
بازدید این هفته : 902
بازدید این ماه : 10425
بازدید کل : 323970
تعداد نظرات : 567
ارسال روزانه : 0.15
نظرات روزانه : 0.04

مشکلات گوارشی بخصوص گاستریت یا التهاب معده

admin، مرداد ۲, ۱۳۸۹
670 بازدید
بیماریها

عملکرد سیستم گوارش

خوردن و آشامیدن از جمله کارهای بسیار مهمی است که در زندگی انسان نقش به سزایی دارد به طوری که عدم رعایت آداب آن ضمن اینکه بدن را دچار اختلال می‌کند بر روی روحیه نیز تأثیر می‌گذارد. در سخنان بزرگان دین به ویژه مولی الموحدین حضرت علی (علیه‌السلام) سفارشهایی در آداب خوردن و آشامیدن صحیح به چشم می‌خورد که لازم است انسان آنها را در زندگی خود به کار برد تا در سایه آن آداب، تن و بدن خود را سالم نگه دارد و در نتیجه آن زندگی با نشاطی را تجربه کند.

امروزه کمتر کسی را می‌توان یافت که در طول عمر خود درد ناحیه زیر جناغ سینه یا بالای شکم را تجربه نکرده باشد چرا که نوع زندگی امروزی و ماشینی کردن آن با طبیعت بدن سازگار نبوده و هر آنچه که بدن را از مسیر طبیعی خارج نماید، استرس فرض شده و سبب ایجاد بیماری خواهد شد.

برای پی بردن به نحوه پیدایش التهاب معده و مشکلات جانبی آن ابتدا می‌بایست با چگونگی هضم تا حدودی آشنا شویم.

هنگامی که شروع به غذاخوردن می‌کنیم غذا در دهان در اثر ضربه و فشار دندانها که هر یک عمل ویژه‌ای را انجام می‌دهند خرد و نرم می‌گردد. دندانهای پیش مانند کارد، غذاها را می‌برند، دندانهای نیش مانند نیزه آن را می‌شکافند و دندانهای آسیاب چون سنگ آسیاب مواد غذایی را سائیده و نرم می‌کنند زبان نیز پیوسته غذا را به زیر دندانها می‌راند.

● درست جویدن اولین گام در مسیر یک هضم خوب و سالم است.

فرآیند هضم با جویدن غذا شروع می‌شود زیرا حین جویدن، غذا به تکه‌های کوچک قابل بلع و مخلوط شده با آنزیم‌های گوارشی تقسیم می‌شود. خوردن یا حتی دیدن، بوییدن یا چشیدن غذا می‌تواند موجب ترشح رفلکسی بزاق شود. روزانه ۵/۱ لیتر بزاق از غدد پاروتید، زیر آرواره‌ای و زیر زبانی ترشح می‌شود. بزاق اولین ترشحی است که با غذا تماس پیدا می‌کند بزاق حاوی آنزیم پتیالین یا آمیلاز بزاقی می‌باشد که هضم مواد نشاسته‌ای را آغاز می‌کند.

بزاق همچنین حاوی بلغم و آب می‌باشد که به لغزیده شدن مواد غذایی و در نتیجه بلع راحت‌تر آنها کمک می‌کند وظیفه آنزیم پتیالین غده بزاقی انسانی، آن است که نشاسته‌ی حاصل از غذاها را به قندهای ساده تبدیل می‌کند که این عمل در معده و روده ادامه می‌یابد.

در سطح زبان اعصابی به نام حس ذائقه یا چشایی وجود دارند که در کمترین فرصت هزاران مزه از غذاها را به مغز منتقل می‌کنند. بدین ترتیب هرچه غذا بیشتر در دهان جویده شود به همان نسبت استحاله بیشتری صورت می‌گیرد. به عبارت دیگر جویدن بهترین کمک را در عمل گوارشی و راحتی معده و آسایش عمومی بدن سبب می‌شود به علاوه جویدن زیاد، باعث می‌شود که از طریق حس چشایی به مغز پیام داده شود که چه نوع مواد غذایی می‌خواهد وارد معده شود و مغز به معده دستور می‌دهد که آنزیم‌های هضم آن مواد غذایی را ترشح کند.

با این اوصاف متوجه می‌شویم که چقدر جویدن در عمل گوارشی بهتر غذاها موثر می‌باشد و خود به تنهایی عامل موثری در پیشگیری از ایجاد بیماریهای معده بوده و سهم به سزایی را در تأمین سلامت بدن ایفا می‌کند.

جویده شدن غذا در دهان از دیدگاه طب سنتی هضم اول می‌باشد که این هضم ارادی بوده و اختیار آن در دست ما می‌باشد و ما می‌توانیم با کاربرد صحیح آن سود زیادی برای سلامت بدن و اعصاب بدست آوریم.

غذا بعد از هضم اول در دهان، به وسیله لوله‌ای به نام مری وارد معده می‌گردد. معده کیسه‌ی نسبتاً بزرگی است که مواد غذایی در آن جمع می‌گردد دیواره‌ی معده از بافتهای پیوندی ماهیچه‌ای، رگهای خونی و میلیونها غدد ترشحی تشکیل می‌شود. معده غذا را ذخیره کرده و با ترشحات مخلوط می‌کند در واکنش نسبت به حضور غذا یا حین غذا خوردن، معده مایعی شدیداً اسیدی ترشح می‌کند. PH این مایع ممکن است بسیار پایین و برابر با یک باشد. این حالت اسیدی ناشی از وجود اسیدهیدروکلریک (HCL) ترشح شده به وسیله معده است. این ترشح دارای دو خاصیت می‌باشد:۱) شکستن غذا به اجزایی قابل جذب ۲) کمک به نابودی اکثر باکتریهای بلعیده شده در حین خوردن غذا.

معده روزانه قادر به تولید حدود ۴/۲ لیتر از این ترشح اسیدی است. ترشحات معده هم چنین حاوی آنزیم پپسین می‌باشد که برای شروع هضم پروتئین‌ها ضروری است این آنزیم حاصل نهایی تبدیل پپسینوژن است.

حرکات دودی معده باعث راندن محتویات آن به طرف دریچه پیلور ( محل اتصال معده به روده) می‌‌شود. از آنجایی که ذرات درشت غذایی قادر به عبور از اسفنکتر پیلور نمی‌باشند مجدداً به طرف عقب و تنه معده برگردانده می‌شوند بدین ترتیب غذا در معده به طور مکانیکی به ذرات کوچک تقسیم می‌شود هرگاه غذا تند و نجویده خورده شود معده ناچار می‌گردد بیش از میزان و طاقت خود فعالیت نماید تا غذاهای خرد نشده را نرم و قابل هضم سازد دیگر آنکه مواد نشاسته‌ای باید در دهان و بوسیله بزاق تبدیل به مواد قندی شوند، چون معده این وظیفه را به عهده ندارد و هرچه این عمل در دهان بهتر انجام پذیرد هضم معده نیز راحت‌تر صورت می‌گیرد.

می‌توان گفت که هضم غذا حاصل یک سلسله جریانهای فیزیکی و شیمیایی است تغییرات فیزیکی در غذایی که صرف می‌شود حاصل خرد کردن و له کردن غذا و مخلوط کردن آن با ترشحات عصاره‌های هاضمه در خلال پیش راندن غذا از دستگاه هاضمه است پس درست جویدن اولین گام در مسیر یک هضم خوب و سالم است .

آب دهان محتوی آنزیمی به نام آمیلاز بزاقی یا پتیالین است که مولکولهای نشاسته را می‌شکند و به مولکولهای کوچکتر قند تبدیل می‌کند نقش لوله‌ی مری آن است که غذا و مایعات را از دهان به معده ببرد، نقش معده نیز عمدتاً هضم پروتیئن و یونیزه کردن مواد معدنی است.

گوارش صحیح و مناسب لازمه سلامتی کامل بدن است و گوارش ناقص یا مختل می‌تواند سهم عمده‌ای در ایجاد بسیاری از بیماریها داشته باشد مسئله تنها این نیست که وقتی هضم و جذب غذای مصرفی، ناقص و غیرمکفی باشد، طبیعتاً گوارش مواد مغذی مصرف شده نیز برای بدن سود کمی خواهد داشت، بلکه این نکته مطرح است که مولکولهای غذایی کاملاً هضم نشده می‌تواند جذب بدن شده و به ایجاد حساسیت‌های غذایی بیانجامد این مرحله از هضم در معده را از دیدگاه طب سنتی هضم دوم می‌نامند.

غذایی که وارد معده می‌شود اعم از مواد نشاسته‌ای یا چربیها و پروتئین‌ها، با شیره معده مخلوط و پس از گوارش به صورت مایع رقیق به روده‌ی اثنی‌عشر وارد می‌شود در این محل صفرای انباشته شده در کیسه صفرا که منبع تولید آن کبد می‌باشد روی مواد غذایی ریخته شده و مواد چربی را تغییر و مستحمل و دگرگون ساخته و به حالت صابونی در می‌آورد تا قابل جذب شوند. از طرفی مجرایی که از لوزالمعده به اثنی‌عشر باز می‌گردد، ترشحات لوزالمعده را در آن محل می‌ریزد این ترشحات هم به کمک صفرا، در تغییر و صابونی نمودن چربی و نیز در تبدیل مواد نشاسته‌ای موثر می‌باشد. در جدار روده‌ی کوچک ابتدایی، غدد بسیاری است که از آنها نیز به نوبه‌ی خود مایعاتی برای تخمیر و استحاله مواد غذایی و قابل جذب سازی آن ترشح می‌شود. البته میکروبهای بسیاری در روده‌ها وجود دارند که در عمل گوارشی موثرند. می‌توان گفت که هضم سوم در روده‌ها انجام می‌پذیرد و به عبارتی فرآیند هضم در دوازدهه ادامه می‌یابد. ترشحات موجود در دوازدهه از طریق اندام‌های گوارشی کمکی تأمین می‌شوند پانکراس یا لوزالمعده، کبد و کیسه صفرا و همچنین غدد موجود در دیواره روده کوچک دارای ترشح می‌باشند.

این ترشحات حاوی آنزیم‌های گوارشی آمیلاز، لیپاز و صفرا هستند. ترشحات پانکراس دارای PH قلیایی است زیرا حاوی مقادیر زیادی بی‌کربنات می‌باشد. این PH موجب خنثی شدن اسید وارد شده از معده به دوازدهه می‌شود. لوزالمعده هم چنین آنزیم‌های گوارشی ترشح می‌کند شامل تریپسین که به هضم پروتئین کمک می‌کند. آمیلاز که به هضم مواد نشاسته‌ای کمک می‌کند و لیپاز که به هضم چربیها کمک می‌کند.

در این مرحله مواد غذایی پس از تغییرات بر روی آنها قابل جذب شده و توسط سلولهایی که در سطح روده‌ها مفروشند، گرفته شده و بخش عمده‌ی آن به کبد انتقال می‌یابد در آنجا مواد سمی و زیان‌آور بوسیله سلولهای کبدی بی‌اثر و خنثی می‌شوند. چنانچه میزان مواد سمی و زیان دهنده زیاد باشد نسج کبدی از عهده خنثی نمودن آن برنیامده و خود از پای در می‌آید و بدین ترتیب عوارض و ناراحتی‌های کبدی ایجاد می‌گردد. بنابراین هضم چهارم در کبد صورت می‌گیرد به عبارتی غذا را با شیره لوزالمعده و صفرا آمیخته و آن را حل می‌نماید. مولکولهای کوچک از طریق مویرگها جذب کبد می‌شوند ولی مولکولهای درشت هم چنان در روده می‌مانند تا به مولکولهای کوچک تبدیل شوند و بتوانند جذب کبد شوند. وقتی این مولکولها جذب کبد شدند، کبد آنها را پخته و در اصطلاح یک نوع تغییر شیمیایی در آن انجام می‌دهد تا آمادگی جذب را پیدا نمایند.

حضرت امام صادق (علیه السلام) از قول پیامبر گرامی اسلام (ص) در توحید مفضل فرموده‌اند: ای مفضل بدان که وقتی غذا وارد معده شد به صورت کشکاب درآمده و از آنجا به کبد جهت طبخ ثانی می‌رود و پس از طبخ ثانی به صورت سودا، صفرا، بلغم و خون درآمده در مدار تغذیه بدن قرار می‌گیرد.

رعایت کردن موارد ذیل در بهبود عمل گوارشی و پیشگیری از بیماری‌های معده بسیار موثر خواهد بود:
۱٫ عدم استفاده از مایعات قبل، وسط و بلافاصله پس از غذا. در صورت تشنگی شدید مقدار کمی آب سرد میل کنید تا تشنگی با مختصر آب رفع شود بعد از حدود یک ساعت که یک تشنگی واقعی پدید می‌آید در آن زمان از مایعات، بخصوص انواع چای‌های طبیعی با آب استفاده کنید.
۲٫ زمانی غذا میل کنید که کاملاً گرسنه هستید و قبل از سیری، دست از غذا خوردن بکشید. غذا را آرام آرام و به خوبی بجوید تا برای غده بزاقی امکان ایفای نقش و تسهیل عمل هضم غذا فراهم گردد (چنانکه در حدیثی از حضرت علی (علیه السلام) نقل است که می‌فرمایند: ‹‹هرکس هنگامی غذا بخورد که شکم‌اش خالی و معده اش تمیز باشد، همچنین غذا را خیلی خوب بخورد و پیش از سیر شدن، غذا خوردن را کنار بگذارد علاوه بر اینها معده و روده خود را به موقع تخلیه کند به هیچ بیماری مبتلا نمی‌شود تا اینکه مرگ او را برباید››
۳٫ غذا را در حالت آرامش میل کرده و در حین غذاخوردن از مطالعه و تماشای فیلم خودداری کنید.
۴٫ سعی کنید از غذاهای خام بیشتر استفاده کنید و غذای پخته کمتر میل نمایید همیشه در کنار غذای پخته از انواع سبزیجات خام مانند پیاز، سیر،گوجه فرنگی و غیره استفاده کنید.
۵٫ از غذاهای کنسرو شده و دسرهای غیرطبیعی تا جایی که امکان دارد استفاده نکنید.
۶٫ از مصرف نوشابه‌های مصنوعی، آب میوه مصنوعی، چای زیاد و بخصوص مشروبات الکلی پرهیز نمایید.
۷٫ از مصرف دخانیات خودداری نمایید.
۸٫ از میوه‌ها و سبزیجات فراوان استفاده کنید بخصوص مصرف میوه‌های فصلی و نوبر و میوه‌هایی که برای پرورش آنها از کودشیمیایی و سموم شیمیایی دفع آفات استفاده نشده را بر مصرف سایر میوه‌ها ترجیح دهید.
۹٫ حتی‌المقدور در مصرف گوشت زیاده روی نکنید، گوشت خوردن هرچند هفته یک بار برای نیازهای بدن ما کافی می‌باشد از مصرف گوشت گاو، سوسیس و کالباس به شدت پرهیز نمایید.
۱۰٫ از شیرینی‌های طبیعی مثل عسل، خرما، توت خشک، کشمش، شیره انگور، شیره خرما، قند و شکر سرخ (تصفیه نشده) و نبات استفاده کنید.
۱۱٫ ترجیحاً از روغن‌های گیاهی مانند زیتون تصفیه نشده یا روغن کنجد استفاده نمایید.
۱۲٫ سعی کنید همیشه صبحانه را مرتب و کامل میل نمایید و ناهار را سبک و شام را حتماً میل نمایید در نظر داشته باشید که شام چند ساعت قبل از خواب خورده می‌شود.
۱۳٫ سعی کنید که در شبانه روز حداقل دوبار روده‌هایتان کار کند چرا که یبوست سرمنشاً تمام بیماریهاست. در صورت یبوست و خوب کار نکردن مزاج هر شب موقع خواب یک یا دولیوان شیر خنک بنوشید یا ۷ عدد انجیر را در آب ولرم خیس کرده و صبح ناشتا انجیر به همراه آب را میل نمایید می‌توانید این عمل را با آلو انجام دهید.
۱۴٫ سعی کنید به هنگام عصبانیت و هیجان غذا میل ننمایید.
۱۵٫ از پرخوری بپرهیزید و چند لقمه مانده به سیر شدن دست از غذا خوردن بکشید.
۱۶٫ از خوردن غذاهای چرب و سرخ کرده، ادویه‌های قوی مثل فلفل و خردل که روی مخاط هاضمه اثر تحریک کننده دارند و همچنین حبوبات فراوان خودداری کنید.
۱۷٫ به منظور کاهش نفخ شکم و بادگلو ، از نوشیدن مایعات با نی و جویدن آدامس و شکستن تخمه به میزان زیاد خودداری کنید.
۱۸٫ پس از خوردن غذا کمی با آرامش پیاده روی کنید.
۱۹٫ بلافاصله پس از صرف غذا دراز نکشید.
۲۰٫ اگر هنگام شب، سوزش سردل شما را ناراحت می‌کند زیر سرتان را کمی بلند کنید.
۲۱٫ وزن خود را پایین نگه دارید.
۲۲٫ غذا را سروقت و با نظم همیشگی میل کنید چه از نظر وقت غذا خوردن و چه از نظر حجم غذا.
گاهی دیده می‌شود که از خوردن خوراک و طعام احساس ناخوشایندی به فرد دست می‌دهد در حدیثی از حضرت علی (علیه السلام) نکته‌هایی ذکر شده است که با رعایت آن ضررهای احتمالی از انسان دور می‌شود. آن حضرت فرمودند: هر کس می‌خواهد که از خوردن خوراک آسیب (احتمالی) به او نرسد این چهار کار را انجام دهد: تا زمانی که گرسنه نشده است غذا نخورد- ذکر بسم اله و بالله را در آغاز خوردن غذا فراموش نکند، از خوب جویدن غذا غافل نشود و قبل از سیر شدن از غذا خوردن کناره‌گیری کند.