دانلود كتب و نرم افزار دارويي
بخش های اصلی سایت
لیست موضوعات سایت
لیست مطالب براساس بازدید
آمار بازدیدها ، آنلاین ها و ...
کهیر (راش گزنه) نوعی تورم رنگ پریده تا قرمز رنگ، با حدود مشخص و خارشدار میباشد که اندازه ضایعات از چند میلیمتر تا چندین سانتیمتر متفاوت است. اغلب ضایعات به صورت گرد یا بیضی میباشند ولی ممکن است به هم متصل باشند و پلاکهایی با حاشیه نامنظم و یا به صورت حلقوی، قوس و یا مارپیچ ایجاد نمایند.
ضایعات کهیری،پوسته یا تغییر رنگ طولانی مدت ایجاد نمیکنند. در اطراف ضایعات ممکن است هاله بیرنگ یا قرمز ایجاد شود. از خصوصیات مهم کهیر خارش است.
* بثورات کهیری در عرض ۲۴ ساعت محو میشوند.
* اگر از شروع حمله حاد ضایعه کمتر از ۶ هفته گذشته باشد، کهیر حاد نامیده میشود و در مواردی که بیشتر از ۶ هفته باشد به عنوان کهیر مزمن شناخته خواهد شد. در کهیر مزمن مکانیسمهای اتوایمیون نقش اساسی دارند. مانند لوپوس، آرتریت روماتوئید و …
کهیر حاد اغلب در اثر تماس با مواد آلرژن داروها، غذاها، مواد شیمیایی، گرده گیاهان و عفونتهای ویروسی ایجاد میشود.
• اپیدمیولوژی
کهیر از جمله بیماریهای شایع پوستی میباشد. ۲۰-۱۰ درصد مردم در دورهای از زندگی خود دچار یک یا چند حمله کهیری میشوند.
کهیر حاد بیشتر در کودکان و نوجوانان و کهیر مزمن در افراد میانسال یا پیر دیده میشود.
• اتیولوژی
مطالعات نشان میدهند که سلولهای ماستوسیت و مدیاتورهای آنها نقش اصلی را در ایجاد کهیر به عهده دارند. ماستوسیتها در شرایط طبیعی در پوست وجود دارند و مدیاتورها (واسطهها)ی زیادی تولید و در خود ذخیره میکنند. فعال شدن این سلولها به وسیله مکانیسمهای ایمنی و یا غیر ایمنی باعث ایجاد ضایعات کهیری میشود.
ماستوسیتها سلولهایی هستند که در اطراف مویرگها، لنفاتیکها و ضمائم و اعصاب قرار دارند. محل آنها و مدیاتورهایی که آزاد میکنند، سبب میشود که به طور مستمر بر روی سلولهای موجود در درم و نیز سلولهای التهابی که در پوست وجود دارند، اثر بگذارند. در حدود ۱۰-۷ هزار ماستوسیت در هر میلیمتر مکعب پوست انسان وجود دارد.
مدیاتورهای مهم ماستوسیت شامل هیستامین، هپارین، کیماز و … میباشد. بیشترین علت کهیر حاد، اتصال آنتیژن به آنتیبادیIgE در سطح ماستوسیت است و اکثر آنتی ژنهای مولد، شامل غذا، دارو و عوامل عفونی میباشند.
کهیر ممکن است علت ایمنولوژیک و یا غیر ایمنولوژیک داشته باشد.
• عوامل موثر در ایجاد کهیر
۱) غذاها
غذاهایی که مواد افزودنی و رنگی داشته باشند، همچنین مواد نگهدارنده در غذاها یکی دیگر از عوامل ایجاد کهیر میباشد. غذاهای Fast food و آماده و سسهای همراه آنها از دیگر علل کهیر میباشد. غذاهای معمول که باعث کهیر میشوند بادام زمینی، آجیلها، حلزون، ماهی، شیر، گندم، سویا و غیره را شامل میشوند.
مواد غذایی دیگر از جمله گوجه فرنگی، بادمجان، تخم مرغ، کاکائو، قهوه، پنیرهای مختلف نیز میتوانند باعث ایجاد کهیر شوند.
۲) عفونتهای انگلی و رودهای
۳) داروها و سموم از جمله کوتریموکسازول، آسپیرین و مسکنهای غیر استروئیدی. مواد حاجب که به علت قدرت یونی ماده حاجب باعث ایجاد کهیر میشود.
۴) هیجانها و استرسها
۵) کهیر کلینرژیک
به علت استحمام، فعالیت بدنی و حمام آب گرم ایجاد میشود.
۶) کهیر سرمایی
غوطهور شدن در آب سرد و یا تماس با هوای سرد. این ضایعات معمولا بعد از اینکه پوست در حال گرم شدن مجدد است ایجاد میشوند. در این نوع کهیر خطر غرق شدن وجود دارد.
۷) کهیر فشاری
دقایقی بعد از مالش شدید یا خراشیدن پوست ایجاد میشود. به دو صورت فوری و تاخیری است. فرم تاخیری آن شایعتر است.
ضایعات کهیر فشاری تاخیری اغلب به صورت ضایعات کهیری حساسی بروز میکند که در محل ضربه و فشار، مثلا در دستها به علت حمل کیف دستی، در شانهها به علت فشار بند کیف یا چمدان و در پاها به علت فشار کفش ایجاد میشوند. این ضایعات معمولا ۳۰ دقیقه تا ۹ ساعت بعد از فشار ایجاد میشوند و ممکن است تا ۳۰ ساعت باقی بمانند و با ضعف و بیحالی و سردرد همراه باشند.
کهیر آفتابی
بیماری نادری است که به علت تابش اشعه الکترومغناطیسی بروز میکند که چند دقیقه تا چند ساعت بعد از تابش ایجاد کهیر مینماید.
۹) کهیر آبی
آب ممکن است باعث ایجاد کهیر شود و معمولا چند دقیقه بعد از تماس، ضایعات برجستهی کوچکی ایجاد میشود. چنانچه سطح پوست را با وازلین چرب کنیم از ایجاد کهیر جلوگیری به عمل میآید.
۱۰) کهیر تماسی
معمولا با قرمزی و برجستگی مشخص میشود ولی ممکن است گاهی به صورت گز گز، سوزش و خارش تظاهر کند.
آسم، رینیت و ضایعات اگزمایی ممکن است همراه این نوع کهیر دیده شود. لاتکس موجود در لاستیک ماشین علت شایع کهیر تماسی است. موادی از قبیل سینامات و آمونیوم سولفات نیز میتوانند باعث ایجاد کهیر تماسی شوند.
۱۱) عوامل عفونی (هلیکوباکترپیلوری، استرپتوکوک، استافیلوکوک و …)
• تشخیص کهیر
معمولا از روی معاینه فیزیکی است ولی گرفتن یک شرح حال کامل، بسیار مهم میباشد. ضایعات کهیری معمولا خارش دارند و به طور طبیعی ضایعات کهیری کمتر از ۲۴ ساعت باقی میمانند. در مواردی که کهیر به صورت مزمن درآید، تستهای آزمایشگاهی تکمیلی لازم میباشد. تست تحریکی جهت کهیر فیزیکی یکی از دیگر عوامل تشخیصی میباشد.
• آنژیوادم
با تورم راجعه و دردناک پوست، مخاط تنفسی و گوراشی مشخص میشود. آنژیوادم اصطلاحی است که برای توصیف تورمهای عمقی پوست و بافت زیر جلدی به کار میرود. حدود ضایعه نامشخص است و به رنگ پوست میباشد. آنژیوادم بیشتر پلکها، لبها، زبان، ناحیه تناسلی، دستها و پاها و به نسبت کمتر حنجره و دستگاه گوارش را مبتلا میکند.
عواملی چون ضربههای جزئی، هیجانات، عفونتها و تغییرات سریع درجه حرارت باعث شعلهور شدن آنها میشود.
• درمان کهیر
درمان وابسته به حذف عواملی است که در ایجاد آن موثراند و شامل تحریک اولیه، سلولهای اثر کننده، واسطههای التهابی آنها و محلهای گیرنده در سلولهای هدف میباشند.
درمان ایدهآل، تشخیص و حذف علت آن است. درمان کهیر مزمن بیشتر علامتی است.
حذف آسپیرین و داروهای مسکن غیر استروئیدی ضروری است. لوسیونهای ضد خارش و کمپرس سرد سبب تسکین موقت میشوند.
داروهای آنتی هیستامین قسمت اصلی درمان در کهیر و آنژیوادم میباشند.
آنتیهیستامینهای قدیمی به نسل اول معروفند و آنتیهیستامینهای جدیدتر که خواب آلودگی کمتری ایجاد میکنند نسل دوم نامیده میشوند.
در موارد نادر و شدید تجویز کورتون ضروری است. در موارد کهیر مزمن باید علت با آزمایشهای خون و ایمنی مختلف مشخص و درمان شود. عفونتهای مزمن باید ریشهکن شوند.
یکی از علل مهم کهیر مزمن، عفونت هلیکوباکترپیلوری میباشد. عفونتهای دیگر از قبیل عفونتهای سینوسی ۱۵ درصد علت کهیر مزمن را تشکیل میدهد و اکثراً با درمان سینوزیت کهیر مزمن بهبود مییابد.
تهیه و تنظیم:دکتر فاطمه صرافها
منبع خبر : مرکز بهداشت و درمان دانشگاه تهران