دانلود كتب و نرم افزار دارويي
بخش های اصلی سایت
لیست موضوعات سایت
لیست مطالب براساس بازدید
آمار بازدیدها ، آنلاین ها و ...
ویروس HIV چیست؟
اچ.آی.وی مخفف « ویروس نقص ایمنی انسان» است که آن را با نام Human Immunodeficiency Virus میشناسند.
بیماری که ویروس HIV به وجود می آورد ایدز (AIDS) نامیده میشود ایدز مخفف سندرم نقص ایمنی اکتسابی یا Acquired Immune Deficiency Syndrome میباشد. در این رابطه باید گفت که ایدز و HIV با یکدیگر تفاوت دارند. ایدز یک بیماری با علایم و نشانههای خاص است ولی HIV نام ویروسی است که باعث ایجاد این بیماری میشود. فرد آلوده به HIV در همان حالی که میتواند این بیماری را به دیگران منتقل کند ولی ممکن است سالها طول بکشدتا مبتلا به بیماری ایدز شود و تنها با انجام آزمایش خون آن هم از دو هفته تا ۶ ماه بعد از ورود اولین ویروس به بدن میتوان پی به وجود آن برد.
● از زمان آلوده شدن به ویروس HIV تا ابتلا به بیماری ایدز چه مدت طول میکشد؟
از زمان دریافت آلودگی (ورود ویروس به بدن) تا ابتلا به بیماری ایدز ( از کار افتادن سیستم دفاعی بدن)، بدون دسترسی به یک درمان دارویی علیه ویروس HIV، معمولاً یک دوره زمانی بین ۶ ماه تا ۱۰ سال به درازا میکشد. این دوره میتواند بدون علامت باشد و بعد از این مدت علایم بیماری ظاهر گشته، شخص مبتلا به بیماری ایدز شود. این فاصله زمانی – آلودگی تا ابتلا به بیماری ایدز – از فردی به فرد دیگر متفاوت است و به عوامل زیادی بستگی دارد از جمله :
* قدرت سیستم ایمنی فرد
* تغذیه
* میزان استرسها و فشار روانی فرد
* میزان حمایت اجتماعی بیمار
* تعداد ویروسهای وارد شده به بدن فرد
● نشانههای آلودگی بهHIV
حدود ۷۰ درصد مردم پس از آلودگی اولیه با ویروس علایم خفیفی مانند : تب، گلودرد، بثورات پوستی، تورم غدد لنفاوی را تجربه میکنند. این علایم به سرعت از بین میروند و تا مدتها ممکن است فرد هیچ نشانهای نداشته باشد و ظاهراً سالم به نظر برسد. سپس، ویروس در بدن به تکثیر و تخریب سلولهای دفاعی بدن ادامه میدهد. زمانی که سلولهای دفاعی بدن در حد خاصی از بین رفتند آنگاه شخص وارد مرحله ایدز میشود که در واقع مرحله پایانی عفونت HIV است و با ظهور گروهی از نشانههای اصلی و فرعی مشخص میشود.
علایم اصلی
* کاهش وزن بیشتر از ۱۰ درصد
* اسهال مزمن بیشتر از یک ماه
* تب های متناوب یا ثابت بیش از یک ماه
* خستگی شدید و پایدار
علایم فرعی
*سرفه پایدار به مدت بیش از یک ماه
*تعریق زیاد شبانه
*عفونت پوستی منتشر همراه با خارش
*برفک دهانی (عفونت قارچی در دهان و گلو)
*عفونت تب خالی مزمن پیشرونده و منتشر
* بزرگ شدن منتشر غدد لنفاوی
ممکن است با مشاهده علایم فوق هر کسی دچار ترس و وحشت شود ولی به یاد داشته باشید که علایم فوق علایم شایعی هستند که در بسیاری از بیماریهای مختلف دیگر هم مشاهده میشوند و اختصاصی بیماری ایدز نیستند. تشخیص آلودگی به ویروس فقط از طریق آزمایش خون مشخص میشود.
● راههای انتقال ویروس HIV
1. انتقال از طریق تماس جنسی
یکی از اساسی ترین راههای انتقال این بیماری ارتباط جنسی و یا مقاربت است. هر نوع تماس یا ارتباط جنسی محافظت نشده با شخص آلوده میتواند باعث انتقال این بیماری گردد از جمله ارتباط واژینال، مقعدی و یا دهانی. همچنین نسبت آلوده شدن زن به مرد سه به یک میباشد.
نکته مهم دیگر آن است که هرگونه بیماریهای مقاربتی میتواند شانس آلوده شدن به این بیماری را افزایش دهد. زیرا بیماریهای آمیزشی یا مقاربتی باعث ایجاد جراحت ها یا زخم هایی در نواحی تناسلی مینمایند که از طریق زخم، ویروس به راحتی وارد بدن میشود. منظور از بیماریهای مقاربتی یا بیماریهای آمیزشی (STD) انواع عفونتها و بیماریهایی است که در اثر مقاربت یا آمیزش جنسی منتقل میشوند. مانند سوزاک، سیفلیس.
● آیا با انجام یکبار رفتار جنسی پرخطر احتمال ابتلا به بیماری ایدز وجود دارد؟
باید به یادداشت که در هر بار رفتار پرخطر با فردی که آلوده است احتمال انتقال بیماری وجود دارد. از آن جایی که مشخص نیست چه کسی آلوده است و چه کسی آلوده نیست، پس بهتر است از رفتارهای پرخطر اجتناب نمود.
حتی به افرادی که HIV مثبت هستند نیز، برای پیشگیری از ورود سریع به مرحله ایدز همین توصیه میشود. زیرا با هر بار رفتار پرخطر تعداد ویروس بیشتری از ویروسهای موجود در فرد مبتلا وارد بدن میشود و هرچه تعداد ویروسها بیشتر و متنوعتر شود، فرد با سرعت بیشتری از مرحله HIV مثبت به مرحله ایدز میرسد. به عبارت دیگر هرچه رفتارهای پرخطر بیشتری انجام شود، سیستم ایمنی بدن سریعتر از بین میرود. بنابراین در مورد افراد سالم انجام حتی یک بار رفتار پرخطر نیز احتمال مبتلا شدن را بدنبال دارد و در افراد مبتلا به HIV مثبت نیز باعث تشدید و تسریع بیماری میشود.
۲٫ استفاده مشترک از سرنگ و سوزن آلوده جهت تزریق
استفاده مشترک از سرنگ، سوزن یا هر نوع وسیله تزریق دیگر باعث میشود خون فرد آلوده وارد بدن فرد دیگر شده او را به راحتی در معرض انتقال مستقیم HIV قرار دهد.
مصرف مواد مخدر نیز باعث ناتوانی در تفکر، برنامهریزی و اختلال در قضاوت میشود. به این ترتیب مواد با تسهیل اقدام به رفتارهای پرخطر مانند انجام ارتباط جنسی با افراد غریبه و یا خشونت در رابطه جنسی باعث افزایش خطر آلودگی به HIV مینماید. حتی در خوشبینانهترین حالت، به علت عدم کنترل کافی مغز ممکن است که از کاندوم «استفاده صحیح» نشود.
۳٫ انتقال از طریق خون و فرآوردههای خونی آلوده
استفاده از خون و فرآوردههای خونی آلوده به ویروس HIV از دیگر راههای انتقال است (خون قدرت آلودهکنندگی بالایی دارد).
۴٫ انتقال از مادر آلوده به جنین در داخل رحم و یا کودک در طی دوران شیردهی
ویروس از مادر آلوده به کودک ممکن است در دوران حاملگی، هنگام وضع حمل یا کمی بعد از زایمان منتقل شود. شیردادن هم یک از راههای سرایت آلودگی از مادر به فرزند است. در کودکان آلودگی به ویروس HIV به سرعت به طرف ایجاد بیماری ایدز پیشرفت میکند و شانس زنده ماندن کودک هم کم است.
۵٫ راههای دیگر انتقال عبارتند از :
پیوند اعضاء از بافتهای آلوده، خالکوبی یا تاتو با سوزن مشترک، سوراخ کردن گوش توسط سوزن و وسایل آلوده، طب سوزنی، استفاده از مسواک و تیغ ریش تراش به صورت مشترک، ختنه با وسایل آلوده.
● ایدز از چه راههایی سرایت نمیکند؟
* بغل کردن و در آغوش گرفتن
* دست دادن
* تماس معمولی افراد در منزل، محل کار و یا اجتماع با بیمار
* استفاده از وسایل غذاخوری مشترک
* آب و غذا
* از راه هوا ( عطسه و سرفه)
* تماس با اشک و عرق بیمار
* استفاده از استخرهای شنای عمومی، حمام و توالت عمومی
* دستگیره در، گوشی تلفن و بلیط اتوبوس
* استفاده از البسه دست دوم
* استفاده از وسیله نقلیه عمومی
* نیش حشرات و یا تماس با حیوانات
* ریش تراشیدن، خالکوبی یا ختنه البته به شرطی که تیغ و یا سوزنی که استفاده میشود فقط برای یکنفر استفاده شود.
* بوسیدن و یا آب دهان (در صورتی که در دهان زخم و یا بیماری لثه که باعث انتقال ویروس از راه خون شود، وجود نداشته باشد).
بنابراین با توجه به موارد فوق نیاز به جداسازی افراد آلوده و یا بیمار از افراد سالم یا خانواده آنها وجود ندارد. فرد آلوده به ویروس میتواند یک زندگی عادی اجتماعی داشته باشد و لزومی به جداسازی و قرنطینه نمودن او نیست.
- پیشگیری در موارد جنسی
● رعایت سه اصل ABC ( خویشتنداری و تأخیر در اولین تماس جنسی (Abstain / Delay sexual debut )، وفاداری به همسر و پایبندی به اصول اخلاقی و نظام خانواده بعد از ازدواج (Be Faithful / Partner reduction) ، استفاده از کاندوم که تا ۹۰ درصد موفق میباشد ( Use Candom)
● عدم نوشیدن بیش از حد مشروبات الکلی و عدم استفاده از مواد مخدر
● درمان به موقع بیماریهای مقاربتی
- پیشگیری در معتادان
● در معتادان تزریقی، عدم استفاده از سرنگ مشترک
- پیشگیری در مراکز درمانی
● کنترل سلامت خون و فرآوردههای خونی
● استفاده از سرنگ مجزا برای هر فرد در تزریقات
● استفاده از وسایل استریل و یکبار مصرف در دندانپزشکی مانند مکنده بزاق ( سرساکشن) ، سرسوزن بیحسی، لیوان غرغره
- پیشگیری در مراکز عمومی
● استفاده از تیغ یکبار مصرف در آرایشگاهها، عدم استفاده مشترک وسایل خالکوبی و تاتو، خلال دندان یا مسواک و …
- پیشگیری در انتقال از مادر به کودک
توصیه به عدم بارداری یا استفاده از روشهای مطمئن جلوگیری از بارداری مانند توبکتومی (بستن لوله در زنان) یا وازکتومی (بستن لوله در مردان) در افراد مبتلا.
● چرا باید از کاندوم استفاده نمود؟
کاندوم تنها وسیلهای است که ۸۵ تا ۹۰ درصد قادر به پیشگیری از بیماریهای آمیزشی و از همه مهمتر ایدز است (در صورت استفاده صحیح و همیشگی).
● در چه کسانی آزمایش HIV الزامی است؟
در کسانی که رفتارهای پرخطر دارند از جمله :
- مردان هم جنس باز
- معتادان تزریقی
- شرکای جنسی متعدد
- Sex Workers
- تماس جنسی با فرد HIV مثبت و فرد معتاد تزریقی
- کسی که مبتلا به سل منتشر است
- کسی که STD دارد
- کسی که مورد تجاوز جنسی قرار گرفته است
- کسی که Needlstick شده است ( فرو رفتن سوزن آلوده در حین تزریق به خصوص در بین کادر درمانی)
- کسانی که بیماری مزمن و طول کشیده عفونی دارند مانند کاندیدیوز مکرر، تبخال مکرر، پنومونیها، لنف آدنوپاتیهای بیدلیل، منونوکلئوز و غیره …
لازم به توضیح است در صورت تماس مشکوک ( تجاوز یا Needlstick شدن) و احتمال ابتلا به ویروسی HIV دستورالعمل زیر باید اجرا شود:
۱٫ تست HIV در همان روز تماس، ۶ هفته بعد، ۱۲ هفته بعد و سپس ۶ ماه بعد
۲٫ مصرف داروی ضدویروس HIV
3. مشاوره
● درمان HIV / ایدز
در حال حاضر برای این بیماری درمان قطعی نیز وجود ندارد ولی درمانهای جدید و موثری برای این بیماری وجود دارد که ورود به مرحله ایدز را به تأخیر میاندازند.
● مراکز بیماریهای رفتاری یا کلینیکهای مثلثی
شاید بپرسید برای رسیدگی، مشاوره و درمان HIV / ایدز به کجا باید مراجعه نمود؟ در حال حاضر، مراکز تخصصی درمان و مشاوره ایدز با نام مرکز مشاوره بیماریهای رفتاری، تحت نظر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی وجود دارند. این مراکز به درمان و رسیدگی سه بیماری مرتبط با یکدیگر میپردازند:
۱٫ ایدز و هپاتیت
۲٫ اعتیاد
۳٫ بیماریهای مقاربتی یا آمیزشی
معاونتهای بهداشتی کلیه دانشگاههای علوم پزشکی در سراسر کشور این خدمات را ارائه میدهند. در بسیاری از مراکز درمانی و مشاوره انجام آزمایش HIV به صورت رایگان و ناشناس (بدون معرفی فرد و دریافت تنها یک شماره کد) انجام میپذیرد از جمله : مرکز مشاوره اختلالات رفتاری – بیمارستان امام خمینی ، تلفن تماس: ۶۶۹۱۱۲۹۶ . تهیه و تنظیم : مریم فتحی زیر نظر دکتر مهناز روحی
منبع خبر:مرکزبهداشت و درمان دانشگاه تهران