دانلود كتب و نرم افزار دارويي
بخش های اصلی سایت
لیست موضوعات سایت
لیست مطالب براساس بازدید
آمار بازدیدها ، آنلاین ها و ...
منظور از عوارض جانبی داروهای بدون نسخه، تأثیرات نامطلوب داروها بر بدن میباشد که ممکن است شامل تهوع، احساس گیجی، خونریزی دستگاه گوارش و سایر عوارض نامطلوب دیگر باشد.
گاهی اوقات عوارض جانبی میتوانند سودمند باشند، به عنوان مثال برخی داروهای آنتی هیستامین میتوانند ایجاد خواب آلودگی نمایند. این عارضه برای کسانی که این داروها را جهت درمان آلرژی در طول روز مصرف میکنند ناخوشایند است اما مصرف آنها در شب میتواند به رفع مشکل بیخوابی کمک کند.
● تداخلات دارو- دارو و دارو – غذا
یکی از عوارض جانبی داروها مصرف همزمان دو دارو با هم است. این عارضه تداخل دارو – دارو نامیده میشود. هنگام مصرف همزمان دو دارو با هم ممکن است در جذب، متابولیسم و دفع دارو تغییراتی ایجاد شده و باعث افزایش عوارض جانبی داروها گردد.
همچنین مصرف داروها با برخی غذاها و نوشیدنیها ممکن است باعث بروز عوارض ناخواستهای گردد، که این عوارض تداخل دارو – غذا نامیده میشوند. تداخل دارو – غذا میتواند بین برخی داروها مانند داروهای ضد اسید معده، ویتامینها ، قرصهای آهن و سایر داروهای دیگر اتفاق افتد. گاهی اوقات غذای مصرفی شما بر مواد موثر موجود در دارو اثر گذاشته و مانع از عملکرد موثر آن میشود. این مسئله میتواند خطرناک باشد به عنوان مثال اگر داروی فشارخونی که شما مصرف میکنید به خوبی عمل نکند ممکن است فشارخون شما افزایش یافته و مشکلات جدی برای شما به همراه داشته باشد. برخی مواقع هم ترکیب داروها با برخی داروهای خاص میتواند عوارض جانبی دارو را شدیدتر کند، به عنوان مثال مصرف برخی آنتی هیستامینها همراه با الکل میتواند باعث تشدید برخی عوارض مانند حالت گیجی شود. این نوع تداخل دارو – غذا در سالمندان باعث افزایش خطر افتادن در آنها میشود. عملکرد بعضی داروها با غذا تغییر میکند. در برخی موارد مصرف همزمان دارو با غذا میتواند مانع از جذب مناسب آن در روده و معده گردد و لازم است که این دسته از داروها با معده خالی مصرف شوند. ( یکساعت قبل یا دو ساعت بعد از غذا).
از طرف دیگر برخی داروها برای تأثیر بهتر باید همراه غذا مصرف شوند. لذا بهتر است قبل از مصرف دارو در مورد زمان صحیح مصرف آن اطلاعات لازم را کسب نمایید.
● عدم انجام برخی فعالیتها در دوره مصرف داروها
انجام برخی فعالیتها هنگام مصرف بعضی داروها میتواند منجر به بروز عوارض ناخواستهای گردد. به عنوان مثال برخی داروها میتوانند باعث افزایش حساسیت شما به نور آفتاب و در نتیجه بروز آفتاب سوختگی یا لکهای ناشی از آفتاب در شما گردد پس بهتر است در دوره مصرف آنها از قرار گرفتن زیاد در معرض نور آفتاب خودداری کنید. یک مثال دیگر شامل برخی آنتی هیستامینها میشود که دارای اثرات خواب آور هستند، لذا قبل از انجام فعالیتهایی مانند رانندگی یا کار با ماشین آلات بهتر است با مصرف یک دوز دارو از میزان خواب آور بودن دارو بر بدن خود آگاهی یابید. البته موارد هشدار در مورد داروهای مختلف، متفاوت است و شما میتوانید سوالات لازم را از پزشک یا داروساز بپرسید.
هنگامی که شما یک داروی خاص را مصرف میکنید، بهتر است به تغییراتی که در بدن شما رخ میدهد توجه نمایید زیرا ممکن است نشانهای از بروز عوارض جانبی دارو باشد.
تشخیص اینکه یک عارضه ناشی از دارو یا بیماری شماست کار مشکلی است. اگر عارضهای دارید که با سایر علائمی که تا به حال داشتهاید متفاوت است حتماً با پزشک خود تماس بگیرید. همیشه پزشک خود را از سایر داروهای شیمیایی و گیاهی که مصرف میکنید آگاه سازید.
● واکنشهای آلرژیک
در موارد کمی، برخی از افراد نسبت به یک داروی خاص آلرژی دارند. اگر شما نسبت به یک دارو آلرژی داشته اید باید از مصرف تمام فرآوردههای حاوی آن ماده دارویی خودداری کنید و در صورت بروز هرگونه واکنش آلرژیک مانند خارش ، کهیر، تنگی نفس حتماً با پزشک خود تماس بگیرید.
● گروههای در معرض خطر:
هر فردی ممکن است دچار عوارض جانبی دارو شود، اما برخی افراد در معرض خطر بیشتری هستند. احتمال بروز عوارض جانبی در کودکان، سالمندان، افرادیکه بیش از ۳ یا ۴ دارو را همزمان مصرف میکنند و یا مشکلات و بیماریهای خاص دارند، بیشتر است. برخی از این مشکلات و بیماریها عبارتند از :
- مشکلات تنفسی مانند آسم ، آمفیزم یا برونشیت
- مشکلات انعقادی
- دیابت
- بزرگی غده پروستات
- صرع
- گلوکوم
- نقرس
- بیماریهای قلبی و فشارخون بالا
- بیماریهای سیستم ایمنی
- بیماریهای کلیوی و کبدی
- پارکینسون
- بیماریهای روانی
- سابقه سکته مغزی
- مشکلات تیروئید
● جهت کاهش احتمال بروز عوارض جانبی بهتر است نکات زیر را رعایت کنید:
◊ قبل از مصرف هر دارو اطلاعات کافی را در مورد آن کسب کنید و موارد مصرف دارو، عوارض جانبی و هشدارهای مربوطه را کاملاً مطالعه نمایید.
◊ سعی کنید تا حد امکان کمتر از دارو استفاده نموده و مصرف آن را محدود کنید.
◊ پزشک خود را از تمام داروهایی که مصرف میکنید حتی داروهای گیاهی و ویتامینها آگاه کنید.
◊ اگر نکتهای را در مورد داروی مصرفی خود نمیدانید، از پزشک یا داروساز بپرسید.
◊ داروی خود را با غذا مخلوط نکنید و کپسول را باز نکنید ( مگر اینکه پزشک توصیه کرده باشد)
◊ همزمان با مصرف دارو قرصهای ویتامین را مصرف نکنید مگر به توصیه پزشک، زیرا برخی ویتامینها و املاح معدنی در صورت مصرف همزمان با بعضی داروها میتوانند مشکل ایجاد کنند.
◊ داروها را با نوشیدنیهای گرم مخلوط نکنید مگر اینکه در برچسب دارو چنین توصیهای شده باشد.
◊ داروها را با نوشیدنیهای الکلی مصرف نکنید.
◊ سابقه تمام موارد آلرژیک یا بروز عوارض جانبی در گذشته را حفظ کرده و از مصرف فرآوردههایی که حاوی داروی آلرژیک هستند خودداری کنید.
◊ به خاطرداشته باشید که حتی اگر شما در گذشته نسبت به یک دارو آلرژی نداشتهاید ممکن است با مصرف آن دچار آلرژی یا بروز عوارض ناخواسته شوید.
منبع خبر : مرکز بهداشت و درمان دانشگاه تهران