دانلود كتب و نرم افزار دارويي
بخش های اصلی سایت
لیست موضوعات سایت
لیست مطالب براساس بازدید
آمار بازدیدها ، آنلاین ها و ...
داروهای بدون نسخه معمولاً بدون نظارت پزشک مصرف میشوند،بنابراین آگاه کردن بیمار از محدودیت زمانی مصرف آنها میتواند به کاهش خطر آنها کمک کند.
دلایل زیادی جهت محدود کردن دوره مصرف داروهای بدون نسخه وجود دارد که در ادامه به بعضی از آنها اشاره خواهیم کرد.
● بیماریهای جدی : در برخی موارد مصرف طولانی مدت داروهای بدون نسخه میتواند مانع بروز علائم بیماریهای جدی و عدم تشخیص به موقع آنها گردد.
◊ داروهای ملین ( حداکثر استفاده برای ۷ روز) و داروهای ضد اسهال ( حداکثر استفاده برای ۴۸ ساعت) مثالهایی از این مورد هستند. اسهال میتواند ناشی از عوامل متعددی مانند عفونتهای ویروسی، باکتریال یا انگلی باشد و مصرف یک داروی ضد اسهال میتواند موجب احتباس عامل بیماریزا در بدن گردد. یبوست مداوم نیز میتواند نشانهای از بیماریهای خاص نظیر برخی سرطانهای روده باشد.
◊ داروهای بدون نسخه مصرفی در درمان هموروئید نباید بیشتر از ۷ روز استفاده شوند. اگر بعد از این دوره مشکل بهبود نیافت بیمار باید جهت بررسی دقیق تر به پزشک مراجعه نماید. هموروئید در صورت عدم درمان میتواند منجر به بیرون زدگی، در نتیجه آلوده شدن عروق مربوطه با مدفوع و یا خونریزی این رگها شود.
◊ داروهای خوابآور که بدون تجویز پزشک مصرف شوند فقط برای درمان بیخوابی هایی که موقتاً به دلایلی مانند اضطراب ناشی از ازدواج، امتحان یا سخنرانی ایجاد میشود و حداکثر به مدت ۲ هفته به صورت خود درمانی میتوانند مصرف شوند. در مواردی که بیخوابی ناشی از نگرانیهای شغلی، شکست در ازدواج یا دلایل ناشناخته باشد. بهتر است بیمار زیر نظر پزشک اقدام به مصرف اینگونه داروها نماید.
◊ داروهای موضعی تسکین درد لثه جهت تسکین نواحی دردناک داخل دهان که اغلب زخمهای ناشی از دندان مصنوعی یا وسایل ارتودنسی میباشد بکار میرود و نباید بیشتر از ۷ روز بعد از ایجاد زخم مصرف شوند زیرا احتمال بروز سرطانهای داخل دهان در بیمارانی که تنباکو را میجوند وجود دارد مصرف این داروهای مسکن اگر موجب تأخیر در مراجعه به پزشک شود ممکن است موجب گسترش تومور به سایر نقاط بدن شوند.
◊ داروهای ضدالتهاب گلو فقط برای گلو دردهای خفیف و گذرا مناسب هستند و نباید بیشتر از ۲ روز مصرف شوند و اگر مشکل بیشتر از ۷ روز ادامه پیدا کند، بیمار باید به پزشک مراجعه نماید. زیرا در صورتیکه مشکل بیمار ناشی از فارنژیت استرپتوککی باشد، خود درمانی با این داروها میتواند منجر به وخیم شدن بیماری شود.
◊ داروهای مصرفی در درمان خشکی چشم بدون نظارت پزشک نباید بیشتر از ۷۲ ساعت مصرف شوند. مشکلات خفیف و گذرای ناشی از قرار گرفتن در معرض باد هنگام اسکی و یا کار کردن طولانی مدت با کامپیوتر، در طول این دوره کوتاه قابل درمان است. اما خشکی چشم میتواند نشانه بیماریهای جدیتری باشد که سایر قسمتهای بدن را هم تحت تأثیر قرار میدهد و تشخیص افتراقی توسط پزشک باید صورت بگیرد.
◊ در مورد بسیاری از داروهای پوستی برای اطمینان از عدم عفونت باکتریایی حداکثر دوره استفاده ۷ روز میباشد. داروهای مصرفی بعد از گزش حشرات، محصولات موضعی آنتی باکتریال، مواد ضدعفونی کننده، داروهای سوختگی، مسکنهای موضعی، هیدروکورتیزن و پمادهای مصرفی در سوختگی پای نوزادان از این گروه هستند. اگرچه مصرف این داروها باعث بهبود نسبی و موقت افراد میشود ولی در صورت تداوم مشکل، مراجعه بیمار به پزشک ضروری است.
● بینتیجه بودن مصرف دارو:
در مواردی که فردی به استفاده از برخی داروهای بدون نسخه میپردازد در صورت عدم مشاهده نتیجه بعد از یک دوره خاص لازم است مصرف دارو قطع شود. به عنوان مثال برخی داروهای حاوی هیدروکینون که به عنوان داروی ضدلک در درمان لکهای ناشی از افزایش سن، نور آفتاب و لکهای ناشی از بارداری یا مصرف استروژن یا داروهای ضدبارداری مصرف میشوند، به تدریج و با سرعت کمی اثر میکنند اما بیمار باید در طول ۳ ماه نتیجه این داروها را ببیند. در غیر اینصورت عوارض دارو از ادامه مصرف آن بیشتر است و برای مطمئن شدن از عدم وجود بیماریهایی نظیر ملانوما بهتر است به پزشک مراجعه شود.
به علاوه در همه بیماران مصرف ماینوکسیدیل موثر نمیباشد و بیشترین مورد مصرف آن در ریزش مو با الگوی مردانه میباشد. در صورتیکه آقایان با مصرف ماینوکسیدیل ۲% به مدت ۱۲ ماه و یا مصرف ماینوکسیدیل ۵% به مدت ۴ ماه و یا خانمها با مصرف ماینوکسیدیل ۲% به مدت ۸ ماه نتیجهای ندیدند ادامه مصرف آن توصیه نمیشود و مراجعه به پزشک جهت تشخیص سایر دلایل ریزش مو و یا تجویز سایر داروهای موثر، ضروری است.
در برخی موارد که مصرف دارو در یک دوره زمانی مشخص تأثیری در رفع مشکل نداشته باشد، دارو باید قطع و بیمار به پزشک مراجعه نماید. نمونهای از این مشکلات عبارتند از : تب ( ۳ روز) ، زخمهای لب یا مخاط دهان ( ۷ روز)، سردرد ( ۱۰ روز)، زگیل (۱۲روز) و ضد احتقانهای موضعی ( ۷ روز)، البته قطرههایی که جهت رفع گرفتگی بینی استفاده میشود در صورت مصرف بیشتر از ۳ روز میتوانند باعث عود این مشکل شده و بیمار ناچار به استفاده مداوم از آنها جهت رفع گرفتگی بینی گردد.
برخی محصولات مانند آدامسهای نیکوتین یا چسبهای نیکوتیندار در صورتی که بیش از حد مورد استفاده قرار گیرند اعتیارآور هستند. داروهای ترک سیگار حاوی نیکوتین، فقط باید به مقدار و مدت محدودی که در توضیحات آنها تعیین شده استفاده شوند.
تعداد محدودی از داروهای بدون نسخه در صورت صلاحدید پزشک، محدودیت زمانی برای مصرف ندارند مانند داروهای مورد مصرف در درمان ادم قرنیه ( خود درمانی بدون تجویز پزشک جایز نیست) و دندانهای حساس (بدون مراجعه به دندانپزشک استفاده بیشتر از ۴ هفته مجاز نیست)
برخی دیگر از داروها نیز به دلایل زیر محدودیت زمانی مصرف ندارند.
۱٫ شرایط بیمار نیاز به مصرف داروها در تمام طول زندگی را دارد.
۲٫ داروی مورد استفاده برای مشکل بیمار نسبتاً کم خطر است.
۳٫ دارو جهت پیشگیری از یک مشکل خاص مصرف میشود.
مثالهایی از این مورد عبارتند از : مصرف آنتی هیستامینها جهت رینیت آلرژیک ، دایمتیکون به عنوان ضد نفخ ، ضد آفتابها ، داروهای موضعی درمان آکنه.
منبع خبر : مرکز بهداشت و درمان دانشگاه تهران